శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 30

 

శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 30

 

ఈ ఓవ్యాలు (మరాఠీ పద్యాలు) శ్రీ నృసింహ సరస్వతి స్వామి వారి పరమ అద్భుతమైన లీలలలో ఒకటైన మృత బ్రాహ్మణ యువకుడిని (గోపీనాథుని కుమారుడిని) బ్రతికించిన కథను వివరిస్తాయి. ఒక పతివ్రతయైన స్త్రీ తన భర్త మరణానికి ఎలా విలపించిందో, ఆ సమయంలో స్వామి వారు రూపం మార్చుకుని వచ్చి ఆమెకు ఎలా తత్త్వబోధ చేశారో ఈ భాగంలో చూడవచ్చు.:

=====

1. దత్తాధిష్ఠిత మాహోర । తేథేం గోపీనాథ విప్ర ।
తయా హౌనీ మేలే పుత్ర । దత్తవర వాంచవీ ఏక ॥1॥

భావం: సిద్ధ యోగి నామధారకుడితో ఇలా అన్నాడు: "నాయనా! దత్తాత్రేయుని పరమ పవిత్ర క్షేత్రమైన 'మాహూరు' (మాహుర్గఢ్) లో 'గోపీనాథుడు' అనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతనికి పుట్టిన కొడుకులు అందరూ చనిపోయారు. అప్పుడు అతడు దత్తస్వామిని వేడుకోగా, స్వామివారి అనుగ్రహం (వరం) వల్ల ఒకే ఒక్క కొడుకు బ్రతికి పెద్దవాడయ్యాడు."

2. తే నిష్ఠా దత్తావర ।  ఠేఉనీ కరితీ సంస్కార ।
త్యాచా వివాహ కేలా థోర । హర్షే సాదర మాయబాపేం ॥2॥

భావం: "ఆ తల్లిదండ్రులు దత్తాత్రేయునిపై అచంచలమైన నిష్ఠను ఉంచి, ఆ బాలునికి బాల్య సంస్కారాలన్నింటినీ పూర్తి చేశారు. వాడు ఈడుకు రాగానే, ఎంతో సంతోషంతో, వైభవంగా ఆ బాలునికి వివాహం (పెళ్లి) జరిపించారు."

3. త్యాం హోయ రుప సమాన । సాజే జోడేం దేవాసమాన ।
పతిసేవేవాంచూన । సతీమన న విసంబే ॥3॥

భావం: "ఆ నూతన దంపతులు ఇద్దరూ రూపంలో ఒకరికొకరు తగినట్లుగా, చూడముచ్చటైన దైవిక జంటలా ఉండేవారు. ఆ పెళ్ళికూతురు పరమ సాధ్వి. తన భర్త సేవలో తప్ప ఆమె మనస్సు మరెక్కడా లగ్నమయ్యేది కాదు."

4. సూన మహా పతివ్రతా । తయాం హర్ష హో పహాతాం ।
తంవ ఆలీ దుర్దైవతా । రోగ సుతా త్యా హో అసాధ్య ॥4॥

భావం: "ఆ కోడలి (సూన) పాతివ్రత్యాన్ని, భక్తిని చూసి తల్లిదండ్రులు ఎంతో ఆనందించేవారు. కానీ అంతలోనే వారి దురదృష్టవశాత్తు, ఆ బ్రాహ్మణుడి కొడుకుకు ఒక భయంకరమైన, అసాధ్యమైన వ్యాధి సోకింది."

5. హోఊన క్షయరోగ । క్షీణ ఝాలేం పతీచేం ఆంగ ।
జేవీనా తో తసీ చాంగ । సతీ హో రోగ నసతాంహీ ॥5॥

భావం: "అతనికి క్షయరోగం రావడంతో, శరీరం రోజూ క్షీణించిపోయి (కృశించి) బలహీనమైపోయింది. వ్యాధి వల్ల అతడు అన్నం తినలేకపోయేవాడు. భర్త అన్నం తినడం లేదని, ఆ సాధ్వి కూడా తనకు ఎలాంటి రోగం లేకపోయినా పస్తులుంటూ (ఉపవాసం) అతనితోనే గడపసాగింది."

6. హో పశ్చాత్తాప ద్విజాలా । వ్యర్థ వరిలీ సుభగేలా ।
మ్హణే తుఝా భోగ సరలా । మాహేరాలా జాంఈ సుఖేం ॥6॥

భావం: "తన పరిస్థితిని చూసి ఆ బ్రాహ్మణ బాలుడు మనసులో ఎంతో పశ్చాత్తాపపడ్డాడు. 'అయ్యో! అనవసరంగా ఈ సుగుణవతియైన స్త్రీని పెళ్లి చేసుకుని, ఆమెను కష్టాలపాలు చేశాను' అని బాధపడ్డాడు. అతడు భార్యతో, 'అమ్మా! నాతో నీకున్న సుఖభోగాలు ముగిసిపోయాయి. నువ్వు వెంటనే మీ పుట్టింటికి వెళ్లి సుఖంగా ఉండు' అని అన్నాడు."

7. తీ భయంకర వాచా । ఐకూన మ్హణే తుమచా ।
జేథ దేహ తేథ హా సాచా । అసే తుమచా అర్ధాత్మా హా ॥7॥

భావం: "భర్త నోటి నుండి వచ్చిన ఆ కఠినమైన మాటలను విని ఆమె ఎంతో దుఃఖిస్తూ ఇలా అంది: 'నాథా! అలా అనకండి. మీ దేహం ఎక్కడ ఉంటే, నా దేహం కూడా అక్కడే ఉంటుంది. భార్య అనేది భర్త యొక్క అర్ధాంగి కదా! నేను మిమ్మల్ని వదిలి ఎక్కడికీ వెళ్లను' అని పలికింది."

8. నసో వియోగ మ్హణూన । సాసుసాసర్యాం ప్రార్థూన ।
ధవా ఘేఊన డోంళీంతూన । యే గాణగాభువనా ॥8॥

భావం: "తన భర్తకు దూరం (వియోగము) కాకూడదని నిశ్చయించుకుని, ఆమె తన అత్తమామలను ప్రార్థించి, వారి అనుమతి తీసుకుంది. ఆపై తన భర్తను (ధవా) ఒక పల్లకీ / డోలీలో పడుకోబెట్టుకుని, ఎలాగైనా కాపాడమని వేడుకోవడానికి గాణగాపురం క్షేత్రానికి బయలుదేరింది."

9. త్రిదోష వాఢునీ జాణ । ద్విజ ఝాలా గతప్రాణ ।
సతీ ఉఠే ద్యాయా ప్రాణ । నివారణ కరీ జన ॥9॥

భావం: "కానీ గాణగాపురం చేరుకునే సరికి, వాత, పిత్త, కఫాలనే త్రిదోషాలు ముదిరిపోయి ఆ బ్రాహ్మణ బాలుడు ప్రాణాలు విడిచాడు. భర్త చనిపోవడం చూసి ఆ సతీమణి కూడా అతనితో పాటు సహగమనం చేసి ప్రాణాలు ఇవ్వడానికి (సతీ సహగమనం) సిద్ధమైంది. కానీ అక్కడ ఉన్న జనులు ఆమెను పట్టుకుని వారించారు."

10. తీం తయాచే ఆటవీ గూణ । రడే శీర్ష ఆపటూన ।
మ్హణే రుసే గౌరిరమణ । కోణ చోరున నే సౌభాగ్యా ॥10॥

భావం: "ఆమె తన భర్త యొక్క సుగుణాలను తలుచుకుంటూ, నేలపై తలను బాదుకుంటూ (శీర్షము ఆపటున) ఏడవసాగింది. 'ఓ గౌరీరమణా! (పరమశివా!) నాపై ఎందుకు కోపగించావు? నా ఐదవతనాన్ని (సౌభాగ్యాన్ని) నా నుండి ఎవరు దొంగిలించుకుపోయారు?' అని ఆక్రోశించింది."

11. జైం ధేను జాతాం శరణ । రాఖుని ఘే యవన ప్రాణ ।
భేటూం జాతాం దేవా పడూన । టాకీం చురున దేఊళ కీం ॥11॥

భావం: ఆమె దుఃఖంలో భగవంతుడిని ఇలా నిందించసాగింది: "ఒక ఆవు (ధేనువు) ప్రాణభయంతో రక్షించమని కోరితే, దయలేని ఆ మ్లేచ్ఛ (యవన) రాజు సైతం దాని ప్రాణాలను కాపాడతాడు. కానీ నేను ఈ దేవుడిని నమ్ముకుని ఇక్కడికి వస్తే, ఈ దేవుడు నా గుడిని (సంసారాన్ని) పూర్తిగా కూల్చివేశాడే!"

12. తేణేం అప్రీ ఝాలేం మజ । దేవా శరణ యేతాం ఆజ ।
న రాఖసీ మాఝీ లాజ । దేవా తుజ కీంవ న యే కీం ॥12॥

భావం: "భగవంతుని శరణు వేడుకోవడానికి వస్తే నాకు ఈ రోజు ఎంతటి అపకీర్తి (అప్రియము) జరిగింది! ఓ దేవుడా, నా మానాన్ని, నా మాంగల్యాన్ని నువ్వు కాపాడలేకపోయావా? నీకు నాపై కొంచెమైనా దయ కలగడం లేదా?" అని విలపించింది.

13. తీ అసే కరీ విలాప । తంవ ఆలా ఆపోఆప ।
తో దీనాచా మాయబాప । గురు రుప పాలటోన ॥13॥

భావం: "ఆమె ఈ విధంగా దీనంగా విలాపం చేస్తుండగా, దీనజన రక్షకుడు, అనాథల మైబాపైన శ్రీ నృసింహ సరస్వతి స్వామి వారు ఒక సాధారణ వృద్ధ జ్యోతిష్యుడి రూపంలో (రూపము మార్చుకుని) స్వయంగా అక్కడికి విచ్చేశారు."

14. తీసి వదే కాం రడసీ । జీవ యే కీం రడతాం యాసీ ।
మాయామయ సంబంధాసీ । వ్యర్థ మ్హణసీ పతీ మేలా ॥14॥

భావం: స్వామి వారు ఆమెతో ఇలా అన్నారు: "అమ్మా! నువ్వు ఎందుకు అంతలా ఏడుస్తున్నావు? నువ్వు ఎంత ఏడ్చినా ఈ చనిపోయిన శరీరంలోకి తిరిగి ప్రాణం (జీవము) వస్తుందా? అంతా మాయతో కూడిన ఈ ప్రాంచిక సంబంధాల కోసం, 'నా భర్త చనిపోయాడు' అంటూ వ్యర్థంగా ఎందుకు విలపిస్తున్నావు?"

15. దేవ్ తేహీ కాళాధీన । తుమ్హీ తరీ మర్త్య జాణ ।
పాహూం జాతాం విచారూన । మేలా కోణ కోణ జన్మలా ॥15॥

భావం: "ఈ సృష్టిలో దేవతల అవతారాలు సైతం కాలానికి లొంగి ఉండాల్సిందే (కాలాధీనము). అలాంటిది సామాన్య మానవులైన మీరు మరణించే స్వభావం కలవారే (మర్త్యులు). కొంచెం వివేకంతో ఆలోచించి చూస్తే... ఈ ప్రపంచంలో అసలు చనిపోయింది ఎవరు? పుట్టింది ఎవరు?"

16. దేహ ఉత్పన్న హోఊ న । మరే త్యాహున విలక్షణ ।
ఆత్మా నింత్య వికారహీన । సంబంధీ న కవణాచా తో ॥16॥

భావం: "ఈ భౌతిక శరీరం పుడుతుంది, ఒకరోజు నశిస్తుంది. కానీ ఈ దేహంలో ఉన్న 'ఆత్మ' శరీరం కంటే పూర్తిగా విభిన్నమైనది (విలక్షణమైనది). ఆత్మ నిత్యమైనది, చావులేనిది, ఎలాంటి మార్పులు (వికారాలు) లేనిది. అది ఎవరికీ బంధువు కాదు, దానికి ఎలాంటి సంబంధాలూ లేవు."

17. త్యా ఉత్క్రాంతీవ్యాపకాకైంచీ । వార్తా న త్యా సంబంధాచీ ।
నదీకాష్టవత్ హో దేహాంచీ । భేటీ హేచీ కర్మయోగేం ॥17॥

భావం: "ఈ దేహాన్ని వదిలి వెళ్లే ఆ సర్వవ్యాపియైన ఆత్మకు ఎలాంటి ప్రాపంచిక బంధాల వార్తలతో పనిలేదు. నది ప్రవాహంలో కొట్టుకుంటూ వచ్చే రెండు చెక్క ముక్కలు (నదీకాష్టవత్) ఒకచోట కలిసి, మళ్లీ విడిపోయినట్లే... మానవుల యొక్క ఈ దేహాల కలయిక కూడా కేవలం వారి పూర్వ జన్మల కర్మయోగం (ఋణానుబంధం) వల్లే జరుగుతుంది."

18. హ్యా అమంగళ దేహాచ్యా । తాదాత్మేం భ్రమ కర్మాంచా ।
గుణమూల అజ్ఞానాచా । హో కీం సాచామ పరిణామ ॥18॥

భావం: "అపవిత్రమైన (అమంగళమైన) ఈ శరీరాన్ని చూసి, 'ఇదే నేను, ఇదే నా భర్త' అని భావించడం కేవలం కర్మల వల్ల కలిగే భ్రమ. ఇదంతా త్రిగుణాల వల్ల మరియు అజ్ఞానం వల్ల కలిగే మాయా పరిణామం మాత్రమే."

19. తూం అతంద్రిత హోఊ న । దే హా సంబంధ సోడూన ।
జేణే జాసీ ఉద్ధరున । తేం సాధూన ఘేఈ శీఘ్ర ॥19॥

భావం: "కాబట్టి నువ్వు అజ్ఞానమనే నిద్ర నుండి మేల్కొని, ఈ మోహ బంధాలన్నింటినీ వదిలిపెట్టు. నీ ఆత్మ ఏ విధంగానైతే ఉద్ధరింపబడుతుందో (మోక్షం లభిస్తుందో), ఆ పరమార్థ సాధనను త్వరగా (శీఘ్రముగా) సాధించుకో."

20. రక్తాస్థి మాంసా న రడేం । హే ఐకూన తీ పాయాం పడే ।
మ్హణే బాపా శోకీం పడే । కాఢా కడే సోయరే తుమ్హీం ॥20॥

భావం: స్వామి వారు "రక్తం, ఎముకలు (అస్థి), మాంసంతో కూడిన ఈ జడ దేహం కోసం ఏడవద్దు" అని చెప్పగా, ఆ స్త్రీ ఈ అద్భుత జ్ఞానబోధను విని, ఆ వృద్ధుడి రూపంలో ఉన్న స్వామివారి పాదాలపై పడింది. ఆమె ఏడుస్తూ, "ఓ తండ్రీ! నేను తీవ్రమైన శోకంలో (బాధలో) మునిగిపోయాను. నన్ను ఆదుకునే బంధువువు నువ్వే, నన్ను ఈ కష్టాల నుండి గట్టెక్కించు" అని వేడుకుంది.

 

 

 

 

 

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్య శ్రీమద్వాసుదేవానందసరస్వతి విరచితే శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్రే త్రింశోఽధ్యాయః॥