శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 32

 

శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 32

 

ఈ ఓవ్యాలు (మరాఠీ పద్యాలు) శ్రీ నృసింహ సరస్వతి స్వామి వారు వృద్ధ బ్రాహ్మణుడి రూపంలో విధవా ధర్మాలను వివరించడం, ఆపై ఆమెకు విభూతి మరియు మంత్రించిన అక్షతలను ప్రసాదించడం, ఆ సాధ్వి సహగమనానికి సిద్ధపడి స్వామివారిని దర్శించుకోవడం, మరియు స్వామి వారు మరణించిన ఆమె భర్తను తిరిగి బ్రతికించి 'దీర్ఘాయుష్షు' ప్రసాదించిన పరమ అద్భుత ఘట్టాన్ని వివరిస్తాయి:

======

1. పరతంత్ర న రహావేం । ధవాసవేం సతీనేం జావేం ।
పదోపదీం మేఘఫల ఘ్యావేం । స్థాన ఘ్యావేం పతిలోకీం ॥1॥

భావం: స్వామి వారు ఇంకా ఇలా చెప్పారు: "పతివ్రతయైన స్త్రీ భర్త మరణించిన తర్వాత ఇతరులపై ఆధారపడి (పరతంత్రురాలై) బ్రతకకూడదు. ఆమె తన భర్తతో పాటే సహగమనం (సతీసహగమనం) చేయాలి. అలా చేయడం వల్ల ఆమె అడుగడుగునా అశ్వమేధ యాగం చేసినంత పుణ్యాన్ని పొంది, అంతిమంగా పతిలోకానికి (స్వర్గానికి) చేరుకుంటుంది."

2. కింవా విధవాధర్మ । పాళితాం హీ యే శర్మ ।
పోర అసతాం కీజే భర్మ । రాహిజే బ్రహ్మచార్యాపరీ ॥2॥

భావం: "ఒకవేళ సహగమనం చేయలేని పక్షంలో, ఆమె నిష్టతో 'విధవా ధర్మాలను' ఆచరించాలి, దీని వల్ల కూడా ఆమెకు శ్రేయస్సు (శర్మ/కల్యాణము) కలుగుతుంది. చిన్న పిల్లలు ఉన్నప్పుడు వారిని రక్షించే భారాన్ని వహిస్తూ, ఒక బ్రహ్మచారి వలె పవిత్రమైన జీవితాన్ని గడపాలి."

3. స్వల్ప మూలహీ అసతాం । పోటీం గర్భ అసతాం ।
పతీశవ న మిళతాం । సవేం జాతా దోష అసే ॥3॥

భావం: "అయితే, బిడ్డ చాలా చిన్న వయసులో ఉన్నప్పుడు, లేదా స్త్రీ గర్భవతిగా (గర్భము) ఉన్నప్పుడు, లేదా భర్త యొక్క శవము లభించని పరిస్థితుల్లో... ఆమె సహగమనం చేయకూడదు. అలాంటి సమయాల్లో సహగమనం చేస్తే అది శాస్త్ర ప్రకారం దోషమవుతుంది."

4. జ్యా మూఢా కేశ రాఖతీ । ధవాసహ త్యాం హో దుర్గతీ ।
అతఏవ మరతా పతి । కరో తీ కేశవపన ॥4॥

భావం: "భర్త మరణించిన తర్వాత కూడా ఏ మూఢ స్త్రీలైతే తలవెంట్రుకలను (కేశములను) అలాగే ఉంచుకుంటారో, వారు తమ భర్తలతో సహా నరక దుర్గతిని పొందుతారు. అందువల్ల భర్త చనిపోగానే ఆమె కేశవపనం (గుండు) చేయించుకోవాలి."

5. శయనా తేం ఖాటేవరీ । జీ కరీ జాయ తీ నారీ ।
నరకీం యాస్తవ భూమివరీ । నిజో నారీ ఏకాహారా ॥5॥

భావం: "విధవయైన స్త్రీ మంచం (ఖాట) పై పడుకోకూడదు, అలా పడుకుంటే నరకానికి వెళ్తుంది. అందువల్ల ఆమె నేలపైనే (భూమిపై) పడుకోవాలి, అలాగే రోజుకు ఒక్క పూట మాత్రమే ఆహారాన్ని (ఏకాహారము) స్వీకరించాలి."

6. భూషాను లేప తాంబూల । త్యజునీ రాఖీజే శీల ।
నేసావే శుభ్ర చైల । మంగళస్నాన వర్జావే ॥6॥

భావం: "నగలు (భూషణములు), శరీరానికి సుగంధ లేపనాలు, తాంబూలము (తాంబూల భక్షణం) వంటి వాటన్నింటినీ పూర్తిగా త్యజించి, తన శీలాన్ని కాపాడుకోవాలి. కేవలం తెల్లని వస్త్రాలను  మాత్రమే ధరించాలి, తలకు నూనె రాసుకుని చేసే మంగళ స్నానాలను పూర్తిగా వర్జించాలి."

7. విష్ణు పతిసమ మానూన । కీజే వైధవ్య ఆచరణ ।
న కీజే నరవీక్షణ । చాంద్రాయణ శక్త్యా కీజే ॥7॥

భావం: "సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువునే తన భర్తగా (పతిసమ) భావిస్తూ, ఈ వైధవ్య నియమాలను భక్తితో ఆచరించాలి. పరాయి పురుషులను చూడకూడదు. తన శారీరక శక్తిని బట్టి కఠినమైన 'చాంద్రాయణ వ్రతాన్ని' ఆచరించాలి."

8. అవశ్యం భావి హోఈజే । త్యాచా శోక నచ కీజే ।
మాసవ్రత పాళిజే । మాఘ ఊర్జ వైశాఖీం హో ॥8॥

భావం: "జరగాల్సింది (మరణం) జరిగిపోయింది, దాని గురించి ఇక వ్యర్థంగా శోకించకూడదు. మాఘ మాసము, కార్తీక మాసము మరియు వైశాఖ మాసాలలో పవిత్ర నదీ స్నానాలు చేస్తూ మాస వ్రతాలను నిష్టతో పాటించాలి."

9. సుమతి జీ వాగే ఐసీ । సహగమనవత్ ఫల తీసీ ।
జాయీ ఘేఉనీ పతీసీ । స్వర్గీం ఐసీ గురుక్తీ హే ॥9॥

భావం: "ఏ ఉత్తమ బుద్ధి గల స్త్రీ (సుమతి) అయితే ఈ విధంగా జీవిస్తుందో, ఆమెకు సహగమనం చేసినంత పుణ్యఫలమే లభిస్తుంది. ఆమె మరణానంతరం తన భర్తను వెంటబెట్టుకుని ఉత్తమ స్వర్గ లోకాలకు వెళుతుంది. ఇది సాక్షాత్తు గురుదేవుల ఆజ్ఞ

10. మ్హణే పతివ్రతా మాతేం । వైధవ్య హేం న రుచతేం ।
తారుణ్య హేం విఘ్నాతేం । దేఈ అసేం మాతే వాటే ॥10॥

భావం: ఆ పతివ్రతయైన స్త్రీ ఏడుస్తూ ఆ వృద్ధునితో ఇలా అంది: "మహాత్మా! నాకు ఈ వైధవ్య జీవితం అస్సలు ఇష్టం లేదు. పైగా నా ఈ యవ్వనం నాకు ధర్మ సాధనలో ఎన్నో విఘ్నాలను, కష్టాలను కలిగిస్తుందని నా మనసుకు అనిపిస్తోంది. నేను నా భర్తతో పాటే వెళ్తాను."

11. అవశ్యం కురు ఐసే । బోలునీ తో దేతసే ।
చార అక్ష భస్మ పరీసేం । మ్హణతసే త్యా సతీతేం ॥11॥

భావం: "సరే, నీ నిశ్చయం అలాగే ఉంటే నువ్వు అనుకున్నట్లే చేయి" అని పలికి, ఆ వృద్ధుడి రూపంలో ఉన్న స్వామి వారు ఆమెకు నాలుగు మంత్రించిన అక్షతలు మరియు పవిత్రమైన విభూతిని (భస్మము) ప్రసాదించారు.

12. హే భూతి శిరీం లావూన । పతీకర్ణీ అక్ష బాంధూన ।
గురుదర్శన ఘేఊన । సహగమన కరీం మగ ॥12॥

భావం: స్వామి వారు ఆమెకు ఇలా నిర్దేశించారు: "ఈ విభూతిని (భూతి) నీ నుదుట, శిరస్సుపై ధరించు. ఈ మంత్రించిన అక్షతలను నీ భర్త చెవులకు కట్టు. ఆ తర్వాత గాణగాపుర మఠానికి వెళ్లి అక్కడ ఉన్న శ్రీ నృసింహ సరస్వతి స్వామి వారి దివ్య దర్శనాన్ని (గురుదర్శనము) తీసుకుని, ఆపై సంతోషంగా సహగమనం చేయి."

13. తో ఆజ్ఞా అశీ దేవున । గేలా, సాధ్వీ దానేం దేఊన ।
పతీశవా నేవవున । అగ్ని ఘేఊన పుఢేం చాలే ॥13॥

భావం: ఆ వృద్ధుడు ఈ విధంగా ఆజ్ఞాపించి అక్కడి నుండి అదృశ్యమయ్యాడు. ఆ సాధ్వి వెంటనే తన వద్ద ఉన్న వస్తువులను దానధర్మాలు చేసింది. భర్త శవాన్ని స్మశానానికి తరలించే ఏర్పాట్లు చేసి, చేతిలో అగ్ని పాత్రను పట్టుకుని తాను ముందు నడిచింది.

14. పాహున నారీ మ్హణతీ । కేశ సాడేతీన కోటీ ।
హోమునీ స్వర్గీ ఘే తీ । వర్షకోటి ప్రతికేశా ॥14॥

భావం: దారిలో ఆమెను చూసిన జనులు, స్త్రీలు ఇలా అనుకోసాగారు: "ఈమె శరీరంలో ఉన్న మూడున్నర కోట్ల రోమాలు / వెంట్రుకలు ఈ చితి అగ్నిలో ఆహుతై హోమంగా మారతాయి. ఒక్కొక్క కేశానికి ఒక కోటి సంవత్సరాల చొప్పున ఈమె అనంత కాలం స్వర్గ సుఖాలను అనుభవిస్తుంది."

15. సర్వ చమత్కార పాహాతీ । స్మశానీ యే మందగతీ ।
అగ్ని సిద్ధ కరోనీ తీ । ఆటవీ చిత్తీం ఉపదేశా ॥15॥

భావం: జనులందరూ ఈ అద్భుతాన్ని చూస్తూ వెంట నడిచారు. ఆమె నెమ్మదిగా స్మశానానికి చేరుకుంది. అక్కడ చితి అగ్ని సిద్ధం చేయబడింది. ఆ సమయంలో ఆమె తన మనసులో ఆ వృద్ధ బ్రాహ్మణుడు తనకు ఇచ్చిన దివ్య ఉపదేశాన్ని మరియు నియమాలను గుర్తుచేసుకుంది.

16. స్వచక్షునేం గురు పాహూన । మ్హణే సహగమన కరీన ।
విప్రేం శీఘ్ర యే మ్హణూన । వదతామ మనస్వినీ గేలీ ॥16॥

భావం: ఆమె చితిపైకి వెళ్లే ముందు, "నేను నా స్వహస్తాలతో, కళ్ళతో ఆ గురుదేవుని దర్శించుకుని, ఆ తర్వాతే సహగమనం చేస్తాను" అని పలికింది. అక్కడ ఉన్న బ్రాహ్మణులు "సరే, త్వరగా వెళ్లి దర్శించుకుని రా" అని చెప్పగా, ఆ దృఢ సంకల్పం గల స్త్రీ వేగంగా గాణగాపుర మఠం వైపు వెళ్ళింది.

17. జై ఉషఃకాళీ విజన । గజబజతీ తైసే జన ।
సవేం యేతీ గజబజూన । గురుస్తవన మార్గీ కరీ ॥17॥

భావం: తెల్లవారుజామున ఒక నిర్జన ప్రదేశం ఒక్కసారిగా జనులతో ఎలా గజగజలాడిపోతుందో, అదే విధంగా ఆ స్మశానంలో ఉన్న వేలాది మంది జనులు ఆమెతో పాటు మఠం వైపు పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. దారి పొడుగునా అందరూ శ్రీగురు దత్తాత్రేయుల స్తోత్రాలను, స్తుతులను పఠించసాగారు.

18. సతీ యతీశా పాహూన । కరీ సాష్టాంగ నమన్ ।
పంచపుత్రా హో మ్హణూన । ఆశీర్వచన దే గురు ॥18॥

భావం: మఠానికి చేరుకోగానే, ఆ పల్లకీలో ఆసీనులై ఉన్న యతీశ్వరుడైన శ్రీ నృసింహ సరస్వతి స్వామి వారిని ఆ సాధ్వి చూసింది. ఆమె స్వామివారి పాదాలపై పడి సాష్టాంగ నమస్కారం చేసింది. అప్పుడు అంతర్యామియైన గురుదేవుడు ఆమెను దీవిస్తూ, స్పష్టంగా "దీర్ఘ సుమంగలీ భవ! పంచ పుత్రావతీ భవ! (ఐదుగురు కొడుకులను కను బ్రాహ్మణీ!)" అని ఆశీర్వచనం ఇచ్చారు!

19. హే స్వతంత్ర బోలతాం జన । దేతీ సాద్యంత సాంగూన ।
గురు ప్రేతా ఆణవూన । కరీ స్నపన రుద్రతీర్థేం ॥19॥

భావం: స్వామివారి నోటి నుండి ఆ మాటలు రాగానే అక్కడ ఉన్న జనులందరూ ఆశ్చర్యపోయి, "స్వామీ! ఆమె భర్త ఇదివరకే చనిపోయి స్మశానంలో శవమై ఉన్నాడు కదా, మరి ఈ ఆశీర్వాదం ఎలా నెరవేరుతుంది?" అని జరిగిందంతా సాద్యంతంగా (వివరంగా) స్వామివారికి మొరపెట్టుకున్నారు. అప్పుడు గురుదేవుడు నవ్వి, "ఆ భర్త శవాన్ని వెంటనే ఇక్కడికి తీసుకురండి" అని ఆజ్ఞాపించారు. శవాన్ని తీసుకువచ్చిన తర్వాత, దానిపై పవిత్రమైన 'రుద్రతీర్థ' జలాలను చల్లి అభిషేకం చేయించారు.

20. తంవ తో ఉఠోనీ బైసలా । నగ్న మ్హణూనీ లాజలా ।
సర్వ లోకాం హర్ష ఝాలా । న మావలా సాధ్వీ దేహీ ॥20॥

భావం: ఆశ్చర్యకరం! ఆ పవిత్ర తీర్థ జలాలు తగలగానే, చనిపోయిన ఆ బ్రాహ్మణ బాలుడు గాఢ నిద్ర నుండి లేచినట్లుగా బ్రతికి లేచి కూర్చున్నాడు! తన ఒంటిపై బట్టలు సరిగ్గా లేకపోవడంతో అతడు సిగ్గుపడ్డాడు. చనిపోయినవాడు బ్రతకడం చూసి అక్కడ ఉన్న వేలాది మంది జనుల ఆనందానికి అవధులు లేవు, ఆ పతివ్రతయైన భార్య శరీరం ఆనందంతో పులకించిపోయింది!

21. దైవయోగే స్వర్ణఘట । రంకా మిళతాం అవచట ।
హర్ష హో తేవీ తిలా స్పష్ట । ఉత్కట హో హర్ష తేవ్హాం ॥21॥

భావం: దైవవశాత్తు ఒక పరమ దరిద్రుడికి హఠాత్తుగా నిధి లేదా బంగారు కుండ లభిస్తే ఎంతటి అపారమైన ఆనందం కలుగుతుందో... తన భర్త ప్రాణాలతో తిరిగి రావడం చూసి ఆ సాధ్వికి అంతకంటే వెయ్యి రెట్లు తీవ్రమైన ఆనందం కలిగింది.

22. ప్రేమాగిరా దోఘే స్తవితీ । శ్రీగురు వర దేతీ ।
గేలే దోష యే సద్గతీ । లోహాం గతీ జేవీ పరీసే ॥22॥

భావం: ఆ దంపతులు ఇద్దరూ కళ్లవెంట ఆనంద బాష్పాలు రాలుస్తూ, ప్రేమపూర్వకమైన వాక్కులతో శ్రీగురుదేవుని స్తుతించారు. గురుదేవుడు వారిని అనుగ్రహించి ఎన్నో ఉత్తమ వరాలను ప్రసాదించారు. ఇనుము స్పర్శవేదిని (పరీస) తాకగానే క్షణంలో బంగారంగా మారినట్లు... స్వామివారి కరుణా వీక్షణాల వల్ల ఆ దంపతుల సమస్త పూర్వపాప దోషాలు నశించి, వారికి సద్గతి లభించింది.

23. లిహీన యాలా విధీ లేఖ । ధూర్త పుసే గురు మ్హణే ఐక ।
పుఢచా  శతాయుష్యలేఖ । దిల్హా సమ్యక మాగూన మీ ॥23॥

భావం: అప్పుడు అక్కడ ఉన్న ఒక చమత్కారి (ధూర్తుడు/పండితుడు), "స్వామీ! బ్రహ్మదేవుడు రాసిన విధాత రాతను మార్చడం ఎవరికైనా సాధ్యమా? అతని ఆయుష్షు ముగిసిపోయింది కదా!" అని అడిగాడు. అందుకు గురుదేవుడు నవ్వుతూ, "ఓ నాయనా, విను! అతని పూర్వపు ఆయుష్షు ముగిసిపోయింది నిజమే, కానీ నా భక్తురాలి పాతివ్రత్యానికి మెచ్చి, నేను బ్రహ్మదేవుడితో మాట్లాడి అతని నుదుట వచ్చే జన్మకు సంబంధించిన నూరేళ్ల ఆయుష్షు రాతను ఈ జన్మలోనే సమగ్రంగా మార్చి వ్రాశాను" అని చెప్పారు.

24. మనశ్చైత్య గురు అసేం బోలే । లోకీం జయ శబ్ద కేలే ।
దంపతీనేం స్నాన కేలే । మఠీ ఆలే గురు త్యాసహ ॥24॥

భావం: గురుదేవుడు తన మనోనిశ్చయాన్ని, దైవిక శక్తిని ఈ విధంగా చాటగా, అక్కడ ఉన్న వేలాది మంది జనులందరూ ఎంతో భక్తితో "శ్రీ గురుదేవ దత్త... శ్రీ నృసింహ సరస్వతి మహారాజ్ కీ జై!" అంటూ జయజయధ్వానాలు చేశారు. ఆ తర్వాత ఆ బ్రాహ్మణ దంపతులు ఇద్దరూ పవిత్ర స్నానాలు ఆచరించి, సద్గురు కృతజ్ఞతలతో స్వామివారిని వెంటబెట్టుకుని ఎంతో వైభవంగా మఠానికి చేరుకున్నారు.

 

  

 

 

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్య శ్రీమద్వాసుదేవానందసరస్వతి విరచితే శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్రే ద్వాత్రింశోఽధ్యాయః॥