శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 4

 

శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 4

 

ఈ ఓవ్యాలు (మరాఠీ పద్యాలు) దత్తాత్రేయుని జన్మవృత్తాంతాన్ని, అనసూయాదేవి పాతివ్రత్య మహిమను వివరిస్తాయి.

===

బహువిత్ సిద్ధా పుసే ద్విజ । అత్రి కోణ సాంగ మజ ।
త్రీశ కేవీం హో అత్రిజ । సిద్ధ గుజ ఐక మ్హణే ॥ 1॥

భావం: ఆ తర్వాత జ్ఞానాన్వేషి అయిన నామధారక బ్రాహ్మణుడు సిద్ధుడిని ఇలా అడిగాడు: "స్వామీ! అత్రి మహర్షి ఎవరు? ఆ త్రిమూర్తులు అత్రి మహర్షికి పుత్రులుగా ఎలా జన్మించారు? ఈ రహస్యాన్ని నాకు చెప్పండి." అందుకు సిద్ధుడు "నాయనా! ఆ పరమ రహస్యాన్ని చెప్తాను విను" అన్నాడు.

జాణ అత్రి బ్రహ్మపుత్ర । అనసూయా తత్కలత్ర ।
దంపతీ పరమ పవిత్ర । త్యాంచా పుత్ర దత్తాత్రేయ ॥ 2॥

భావం: "అత్రి మహర్షి బ్రహ్మదేవుని మానస పుత్రుడు. ఆయన భార్య అనసూయాదేవి. పరమ పవిత్రులైన ఆ దంపతుల పుత్రుడే సాక్షాత్తు శ్రీ దత్తాత్రేయుడు."

నిర్బాధ అనసూయేచే । వ్రత పాహున తే సాచేం ।
మన భ్యాలేం సర్వ సురాంచేం । అబోధాచేం బీజ హేం కీం ॥ 3॥

భావం: "అనసూయాదేవి యొక్క నిశ్చలమైన, అచంచలమైన పాతివ్రత్య మహిమను చూసి సమస్త దేవతల మనస్సులలో భయం పట్టుకుంది. ఆమె తపోశక్తి తమ పదవులకే భంగం కలిగిస్తుందేమోనని వారు ఆందోళన చెందారు."

తే నిశ్చోతత్ధైర్య దేవ । త్రిమూర్తీపాశీ ఘేతీ ధాంవ ।
ఆశ్వాసోనీం త్యాంతేం దేవ । భిక్షుభావ స్వీకారితీ ॥ 4॥

భావం: "ధైర్యాన్ని కోల్పోయిన ఆ దేవతలంతా త్రిమూర్తుల (బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల) వద్దకు పరుగెత్తి మొరపెట్టుకున్నారు. అప్పుడు త్రిమూర్తులు ఆ దేవతలకు అభయమిచ్చి, ఓదార్చి, తామే స్వయంగా భిక్షువుల (యాచకుల) రూపాలను ధరించారు."

తే ఊర్ధ్వ లోక సోడునీ । భిక్షుకసే హోవుని ।
తిఘే ఆలే అత్రిసదనీం। జాతాం రానీం మునివర్య ॥ 5॥

భావం: "ఆ త్రిమూర్తులు తమ ఊర్ధ్వ లోకాలను (బ్రహ్మలోకం, వైకుంఠం, కైలాసం) విడిచిపెట్టి, భిక్షువుల వలె వేషం మార్చుకున్నారు. అత్రి మహర్షి అడవికి వెళ్ళిన సమయం చూసి, ఆ ముగ్గురూ అత్రి మహర్షి ఆశ్రమానికి వచ్చారు."

త్యాం కింప్రయోజన ఐసేం । అనసూయా పుసతసే ।
నగ్నభిక్షా దే తూం ఐసేం । యాచితసే దేవత్రయ ॥ 6॥

భావం: "ఆశ్రమానికి వచ్చిన ఆ అతిథులను చూసి, అనసూయాదేవి 'మీరు నా నుండి ఏమి కోరుకుంటున్నారు?' అని అడిగింది. అప్పుడు ఆ త్రిమూర్తులు 'నువ్వు దిగంబరంగా (వస్త్రాలు లేకుండా) మాకు భిక్ష వేయాలి' అని వింత కోరికను కోరారు."

జరీ సృతీ సోడితీ తే । తరీ సతీ వదే త్యాతేం ।
తసీచ మీ తుమ్హా దేతే । స్వస్థచిత్తేం భిక్షా కరా ॥ 7॥

భావం: "వారి కోరిక సృష్టి నియమాలకు విరుద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ పతివ్రత మనస్సులో ఏమాత్రం చలించకుండా వారితో ఇలా అన్నంది: 'సరే, మీరు కోరినట్లే నేను మీకు భిక్ష సమర్పిస్తాను. మీరు ప్రశాంత చిత్తంతో భిక్షను స్వీకరించండి'."

స్వవ్రతాచ్యా సామర్థ్యే తీ । అత్రిపదా చింతీ చితీం ।
అతిథీ బాళ కల్పునీ తీ । సతీ నగ్న హోతీ ఝాలీ ॥ 8॥

భావం: "ఆమె తన పాతివ్రత్య వ్రత సామర్థ్యంతో, మనస్సులో తన భర్త అయిన అత్రి మహర్షి పాదాలను ధ్యానించింది. ఆ వచ్చిన ముగ్గురు అతిథులను తన పసిబిడ్డలుగా భావించి, ఆమె వస్త్రాలను తొలగించి భిక్ష ఇవ్వడానికి సిద్ధమైంది."

సుదుస్తర జ్యాంచీ మాయా । సహసా బాలత్వ యే తయాం ।
తేం పాహూన అనసూయా । విస్మయా పావలీ తీ ॥ 9॥

భావం: "ఎవరి మాయనైతే దాటడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదో, అలాంటి త్రిమూర్తులు సైతం ఆమె పాతివ్రత్య శక్తి వల్ల తక్షణమే పసిపాపలుగా మారిపోయారు! అది చూసి అనసూయాదేవి ఎంతో ఆశ్చర్యపోయింది."

సుహాస్యముఖీ ఘే బాలాం । తంవ స్తనా పాన్హా ఆలా ।
పాజీ ఏకా ఏకా బాలా । జీ విమలా పాతివ్రత్యేం ॥ 10॥

భావం: "ఆ పవిత్ర పతివ్రత చిరునవ్వుతో ఆ పసిబిడ్డలను చేతుల్లోకి తీసుకోగానే, ఆమె స్తన్యంలో పాలు ఊరాయి. ఆ నిష్కల్మషమైన తల్లి ఆ ముగ్గురు బిడ్డలకు ఒక్కొక్కరిగా పాలు ఇచ్చి లాలించింది."

త్యాంచీ శాంత ఝాలీం మనేం । పతివ్రతాస్తనపానేం ।
పాళణ్యాంత ఘాలుని గాణేం । తీ ప్రీతీనేం గాయీ సాధ్వీ ॥ 11॥

భావం: "ఆ పతివ్రత యొక్క చనుపాలు తాగడం వల్ల ఆ త్రిమూర్తుల మనస్సులు పూర్తిగా శాంతించాయి. ఆ సాధ్వి వారిని ఎంతో ప్రేమతో ఉయ్యాలలో పడుకోబెట్టి జోలపాటలు పాడటం ప్రారంభించింది."

తీ సుఖానేం గాతాం ముని । తేవ్హా ఆలా వనాంతుని ।
జ్ఞానేం త్రిమూర్తి జాణునీ । స్తవునీ తోషవీ త్యాలా ॥ 12॥

భావం: "ఆమె అలా ఆనందంతో జోలపాడుతున్న సమయంలో అత్రి మహర్షి అడవి నుండి ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు. ఆయన తన దివ్యజ్ఞానంతో ఆ ఉయ్యాలలో ఉన్న ముగ్గురు పసిబిడ్డలు సాక్షాత్తు త్రిమూర్తులేనని గ్రహించి, వారిని ఎంతో భక్తితో స్తుతించి ఆరాధించాడు."

త్యాంచేం గుజ తేం జాణుని । రాహిలే సుత హోఉని ।
నిజరుపేంహి స్వస్థానీం । జాతీ తీనీ దేవ హర్షే ॥ 13॥

భావం: "అత్రి దంపతుల అంతరంగాన్ని, పవిత్రతను తెలుసుకున్న త్రిమూర్తులు వారికి పుత్రులుగా ఉండిపోవడానికి నిశ్చయించుకున్నారు. అదే సమయంలో తమ నిజరూపాలతో ఆ ముగ్గురు దేవతలు సంతోషంగా తిరిగి తమ లోకాలకు వెళ్ళారు."

సగుణత్వా ఆలే త్యాంచీ । అత్రి నామేం యోజీ సాచీం ।
చన్ద్ర దత్త దుర్వాసాచీం । బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వర ॥ 14॥

భావం: "భూమిపై సగుణ రూపంలో ఉండిపోయిన ఆ బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల అంశలకు అత్రి మహర్షి వరుసగా 'చంద్రుడు, దత్తుడు, దుర్వాసుడు' అని నామకరణం చేశాడు."

చంద్ర ప్రణామ కరునీ । చంద్రలోకా గేలా, ముని ।
దుర్వాసా ఫిరే భువనీం । స్వసదనీం రాహే దత్త ॥ 15॥

భావం: "వారిలో చంద్రుడు తల్లిదండ్రులకు నమస్కరించి తన చంద్రలోకానికి వెళ్ళిపోయాడు. దుర్వాస మహర్షి తీర్థయాత్రలకై భువనమంతా తిరగడానికి బయలుదేరాడు. విష్ణువు అంశ అయిన దత్తాత్రేయుడు మాత్రం తల్లిదండ్రుల సేవకై ఆశ్రమంలోనే ఉండిపోయాడు."

తో నివృత్తిమార్గ దావీ । భక్తాంచే కామ పురవీ ।
స్మర్తృగామీ పునః భువి । అవతరే శ్రీపాదాఖ్య ॥ 16॥

భావం: "ఆ దత్తాత్రేయుడు భక్తులకు మోక్షాన్ని ఇచ్చే నివృత్తి మార్గాన్ని చూపిస్తూ, వారి కోరికలను నెరవేరుస్తున్నాడు. స్మరణ మాత్రంచేతనే భక్తుల వద్దకు వచ్చే ఆ దత్తస్వామే, కలియుగంలో తిరిగి భూమిపై 'శ్రీపాద శ్రీవల్లభ' నామంతో అవతరించాడు."

 

 

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్య శ్రీమద్వాసుదేవానందసరస్వతి విరచితే శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్రే చతుర్థోఽధ్యాయః॥