శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 41

 

శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 41

 

ఈ ఓవ్యాలు (మరాఠీ పద్యాలు) శ్రీ నృసింహ సరస్వతి స్వామి వారి పరమ భక్తుడైన సాయందేవుడు (నామధారకుని పూర్వీకుడు) స్వామి వారిని ఆశ్రయించడం, స్వామి వారు అతనిని పరీక్షించడం, మరియు గురుసేవ యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరించడానికి పూర్వం త్వష్ట ప్రజాపతి (విశ్వకర్మ) కుమారుని కథను, కాశీ క్షేత్ర మహిమను ఉపదేశించిన ఘట్టాన్ని తెలియజేస్తాయి.:

=====

1. నిరహంకార త్వత్పూర్వజ । సాయందేవ కరిలా తూజ ।
గాణగాపురీం వసే నిజ । గురురాజ సాక్షాద్దేవ ॥1॥

భావం: సిద్ధ యోగి నామధారకుడితో ఇలా అన్నాడు: "నాయనా! అహంకారం లేనివాడు, నీ పూర్వీకుడైన సాయందేవుని గురించి నీకు ఇదివరకే  చెప్పి ఉన్నాను కదా... సాక్షాత్తు దత్తదేవుడైన ఆ శ్రీ గురురాజు నిజంగా ఆ గాణగాపురంలోనే నివాసముంటున్నారని సాయందేవుడు విన్నాడు."

2. హీతద్వార్తా పరిసూన । యే ఘాలిత లోటాంగణా ।
దేవా పాహతాం హో తల్లిన । కరీ స్తవన ప్రేమరసే ॥2॥

భావం: "ఆ వార్తను (గురుదేవుని ఉనికిని) విన్న సాయందేవుడు వెంటనే గాణగాపురానికి వచ్చాడు. స్వామివారిని చూడగానే పరవశించిపోయి సాష్టాంగ నమస్కారం చేశాడు. ఆ దైవ స్వరూపాన్ని చూస్తూ తన్మయత్వంతో, ఎంతో ప్రేమపూర్వకంగా స్వామివారిని స్తుతించడం (స్తవనము) ప్రారంభించాడు."

3. గురు విచారితీ క్షేమ । యేరు సాంగే ధరునీ ప్రేమ ।
భవత్సేవాకాంమ । ధరునీ, ధామ సోడియేలేం ॥3॥

భావం: "గురుదేవుడు అతని క్షేమసమాచారాలను అడుగగా, అతడు ఎంతో భక్తిప్రేమలతో ఇలా అన్నాడు: 'స్వామీ! కేవలం నీ చరణ సేవ చేయాలనే పరమ కాంక్షతో నేను నా ఇల్లువాకిలిని వదిలిపెట్టి నీ చెంతకు వచ్చాను'."

4. ఘ్యావీమౌజభక్తిరసాచీ । అసీ ఇచ్ఛా హే మనాచీ ।
గురు మ్హణే సేవా ఆముచీ । కఠీణసాచీ నేణసీ తూం ॥4॥

భావం: "'నీ భక్తిరసమనే అమృతాన్ని ఆస్వాదించాలనేదే నా మనసులోని ఏకైక కోరిక' అని అతడు వేడుకోగా, గురుదేవుడు అతనితో ఇలా అన్నారు: 'నాయనా! మా సేవ చేయడం (గురుసేవ) చాలా కఠినమైనది, దాని గురించిన పూర్తి విషయాలు నీకు తెలియదు '."

5. కధీం పురామధ్యేం వాస । గ్రామీం వనీం నదీతీరాస ।
తులా హోతీ కష్ట సాయాస । కాం తూం త్రాస పతకరసీ ॥5॥

భావం: "'మేము ఒక్కోసారి నగరాలలో, ఒక్కోసారి పల్లెటూళ్లలో, అడవులలో (వనము), లేదా నదీ తీరాలలో సంచరిస్తూ ఉంటాము. మాతో ఉంటే నీకు ఎన్నో శారీరక కష్టాలు, శ్రమ కలుగుతాయి. నువ్వు ఎందుకు ఈ కష్టాలను, ఇబ్బందులను కొనితెచ్చుకుంటావు?' అని స్వామి వారు వారించారు."

6. తో కరునీ అంగికార। రాహే గురుచ్యా బరోబర ।
త్యాలా ఏకలా బాహేర । సంగమావర న్హేతి గురు ॥6॥

భావం: "అయినప్పటికీ అతడు, 'ఏవైనా సరే నేను నీతోనే ఉంటాను' అని దృఢంగా నిశ్చయించుకుని స్వామివారి చెంతనే ఉండిపోయాడు. ఒకరోజు అతని గురుభక్తిని పరీక్షించడానికి, గురుదేవుడు అతడిని ఒక్కడినే వెంటబెట్టుకుని ఊరి వెలుపల ఉన్న నదీ సంగమ క్షేత్రానికి తీసుకువెళ్లారు."

7. జో దోషౌ ఘా స్మరణేం హరీ । తో సంకటీ త్యజి కీం హరీ ।
హార్దే శిష్య పరిక్షా కరీ । ఆజ్ఞా కరీ మేఘా వర్షూం ॥7॥

భావం: "ఎవరి స్మరణ మాత్రంచేతనే సమస్త పాపదోషాలు నశించిపోతాయో, ఆ హరిహర స్వరూపుడైన దత్తప్రభువు తన శిష్యుడిని అంతరక్షంలో పరీక్షించాలనుకున్నారు. ఆయన తన యోగశక్తితో ఆకాశంలో మేఘాలు ఆవరించి వర్షం కురిసేలా ఆజ్ఞాపించారు."

8. తేవ్హాం లోటునీ టాంకీ వారా । వర్షే మేఘ మోఠయా ధారా ।
ద్విజేం సాంహునీ వృష్టో వారా । రక్షిలేం వస్త్రాశ్రయే దేవా ॥8॥

భావం: "వెంటనే పెద్ద పెట్టున గాలి వీచింది, మేఘాలు కుండపోతగా పెద్ద పెద్ద ధారలతో వర్షాన్ని కురిపించాయి. ఆ బ్రాహ్మణుడు (ద్విజుడు) ఆ చలిని, బలమైన గాలివానను ఓర్చుకుంటూ, తన వస్త్రాన్ని గొడుగులా పట్టి స్వామివారిపై ఒక్క వర్షపు చుక్క కూడా పడకుండా ఎంతో శ్రమపడి కాపాడాడు."

9. గురు కేవల పరీక్షార్థ । అగ్ని ఆణావయా ధాడిత ।
విద్యుత్తేజేం యే గాంవాంత । అగ్ని భాండయాంత ఘేవూన యే ॥9॥

భావం: "గురుదేవుడు కేవలం అతని పరీక్షను మరింత కఠినం చేయడానికి, 'నాకు చలిగా ఉంది, ఊరిలోకి వెళ్లి నిప్పు (అగ్ని) తీసుకురా' అని ఆజ్ఞాపించారు. ఆ ఘోరమైన చీకట్లో, కేవలం ఆకాశంలో వచ్చే మెరుపుల వెలుతురు సహాయంతో అతడు గ్రామానికి వెళ్లి, ఒక పాత్రలో నిప్పును తీసుకుని తిరిగి రాసాగాడు."

10. ప్రత్యక్ష పథిం సర్ప్యాం దేఖే । పళతాం, మఠీం ధ్వనీ ఐకే ।
ప్రకాశ దేఖే మనీం ఠకే । యెవుని దేఖే ఏకా దేవా ॥10॥

భావం: "తిరిగి వచ్చే దారిలో ఎదురుగా భయంకరమైన పాములు (సర్పములు) కనిపించాయి. వానలో దారి తెలియక అతడు మఠం వైపు పరుగెత్తుతుండగా, మఠం నుండి ఒక దివ్యమైన ఓంకార ధ్వని వినిపించింది. అక్కడ ఒక గొప్ప కాంతిని చూసి అతడు మనసులో ఆశ్చర్యపోయాడు. మఠంలోకి వచ్చి చూడగా, అక్కడ కేవలం సాక్షాత్తు ఆ ఒక్క దత్తదేవుడు మాత్రమే ప్రశాంతంగా ఆసీనుడై ఉండటం చూశాడు."

11. సర్ప రక్షార్థ ధాడిలే । తుఝేం మన వాయాం భ్యాలేం ।
కఠిణ సేవా హేం కళలేం । సాహస కేలేం త్వా గురు మ్హణే ॥11॥

భావం: గురుదేవుడు నవ్వుతూ అతనితో ఇలా అన్నారు: "నాయనా! ఆ పాములు నిన్ను కరవడానికి రాలేదు, చీకట్లో నీకు రక్షణగా ఉండటానికి నేనే వాటిని పంపాను. నీ మనస్సు వృథాగా భయపడింది. గురుసేవ ఎంత కఠినమైనదో ఇప్పుడు నీకు తెలిసిందా? నువ్వు ఎంతో సాహసం చేశావు."

12. హో పశ్చత్తాప కీం తులా । ద్విజ మ్హణే దేవా మలా ।
జాణసీ, మీ కాయ తులా । సాంగూం మలా న దవడీం ॥12॥

భావం: "ఈ కష్టాలు చూసి నీకు పశ్చాత్తాపం కలుగుతోందా?" అని స్వామి వారు అడుగగా, ఆ బ్రాహ్మణుడు, "స్వామీ! నా అంతరంగం నీకు తెలియనిదా? నీకు నేను ప్రత్యేకంగా ఏమి చెప్పగలను? దయచేసి నన్ను నీ పాదాల చెంత నుండి దూరం చేయవద్దు “ అని వేడుకున్నాడు.

13. ప్రత్యక్ష తూం బ్రహ్మనిధాన । గురుసేవేచేం విధాన ।
సాంగా తేణే స్థిర హోఈన । తేం ఐకూన గురు సాంగే ॥13॥

భావం: "నువ్వు సాక్షాత్తు పరబ్రహ్మ స్వరూపుడవు (బ్రహ్మనిధానము). నా మనస్సు స్థిరపడేలా నాకు అసలైన 'గురుసేవా విధానాన్ని' ఉపదేశించు" అని అతడు ప్రార్థించగా, గురుదేవుడు అతనికి పూర్వం జరిగిన ఒక కథను ఈ విధంగా చెప్పడం ప్రారంభించారు.

14. కుమార త్వష్ట్రదేవాచా । విద్యార్థీ హో గురుచా ।
భావ పాహావయా త్యాచా । గురు సాచా వదే తయా ॥14॥

భావం: "పూర్వం దేవశిల్పియైన త్వష్ట ప్రజాపతి (విశ్వకర్మ) యొక్క కుమారుడు ఒక ఆశ్రమంలో గురువు వద్ద విద్యాభ్యాసం చేస్తూ ఉండేవాడు. అతని గురుభక్తిని పరీక్షించడానికి ఆ సద్గురువు ఒకరోజు అతడిని పిలిచి వింతైన కోరికలను కోరాడు."

15. కరీ ఏక గృహ నిర్మాణ । జే న తుటే నోహే జీర్ణ ।
కరీ వృష్ట్యాది నివారణ । తే ఐకున తత్స్త్రీ బోలే ॥15॥

భావం: "గురువు అతనితో, 'నాయనా! నా కోసం ఒక దివ్యమైన ఇల్లు (గృహము) నిర్మించు. అది ఎన్నటికీ కూలిపోకూడదు , కాలంతో పాటు పాతబడిపోకూడదు, అలాగే ఎండ వానల నుండి పూర్తిగా రక్షణ కల్పించాలి' అని అడిగాడు. ఆ మాటలు విని ఆ గురువు భార్య (గురుపత్ని) కూడా ఒక కోరిక కోరింది."

16. న శింవలీ న విణలీ । అంగాబరోబర భలీ ।
అశీ రమ్య దే మజ చోళీ । త్యావేళీం తత్సుత బోలే ॥16॥

భావం: "గురుపత్ని ఇలా అంది: 'నాయనా! సూదితో కుట్టనిది, దారంతో అల్లనిది, నా శరీర కొలతలకు సరిగ్గా సరిపోయే ఒక సుందరమైన రవికెను (చోళీ) నాకు బహుమతిగా ఇవ్వు.' ఆ సమయంలో గురువుగారి కొడుకు (సుతుడు) కూడా ఒక కోరిక కోరాడు."

17. మాఝ్యా చరణా సుఖ దేతీ । ఖాత న లాగే, మనోగతీ ।
దే పాదుకా జళీంన బుడతీ । గురుకన్యా తీహీ బోలే॥17॥

భావం: "ఆ కుమారుడు, 'నా పాదాలకు ఎంతో సుఖాన్ని ఇచ్చేవి, నడిచినా అరిగిపోనివి, మనోవేగంతో ప్రయాణించేవి మరియు నీటిలో మునిగిపోని దివ్య పాదుకలను నాకు ఇవ్వు' అని అడిగాడు. ఆ వెంటనే గురువుగారి కుమార్తె (గురుకన్య) కూడా తన కోరికను చెప్పింది."

18. హోం అక్షయైకస్తంభఘర । న హో పాత్రీం పాక గార ।
కాజళ న లాగే త్యావర । దే సుందర కుండలేం హీం ॥18॥

భావం: "ఆ గురుకన్య ఇలా అంది: 'నాకు ఒకే ఒక స్తంభంపై నిలిచే అక్షయమైన భవనాన్ని నిర్మించి ఇవ్వు. అందులోని పాత్రలలో వండిన అన్నం ఎన్నటికీ చల్లారిపోకూడదు. అలాగే పొగ వల్ల నలుపు అంటుకోని రెండు సుందరమైన దివ్య కర్ణాభరణాలను (కుండలములను) నాకు ఇవ్వు' అని కోరారు."

19. కుమార తో స్వికారున । త్యాం వందూన ధరీ రాన ।
తేథేం అవధూత యేవూన । మ్హణే కాం మ్లాన ముఖ తుఝేం ॥19॥

భావం: "ఆ గురుశిష్యుడైన బాలుడు ఆ కఠినమైన కోరికలన్నింటినీ స్వీకరించి, వారికి భక్తితో వందనము చేసి, వాటిని ఎలా నెరవేర్చాలో తెలియక విచారంతో అడవి బాట పట్టాడు. అక్కడ అతనికి సాక్షాత్తు 'శ్రీ దత్తాత్రేయ అవధూత' ఎదురై, 'నాయనా! నీ ముఖం ఎందుకు ఇంతలా వాడిపోయి ఉంది?' అని అడిగారు."

20. మనస్సమాధాన కరున । బాళ సాంగే సర్వ నమూన ।
యేరు తయా ఆశ్వాసూన । కాశీసేవన కరీం మ్హణే॥20॥

భావం: "ఆ బాలుడు అవధూత పాదాలకు నమస్కరించి, తన మనసులోని ఆవేదనను, గురువుగారి కుటుంబం కోరిన వింత కోరికలను అంతా వివరించాడు. అప్పుడు ఆ అవధూత నవ్వి, అతనిని ఓదార్చుతూ , 'నాయనా! నీ కోరికలు నెరవేరాలంటే నువ్వు వెంటనే వెళ్లి పవిత్ర కాశీ క్షేత్రాన్ని ఆశ్రయించి సేవించు' అని చెప్పారు."

21. జే శర్వాచేం అధిష్ఠాన । గంగా రాహే జ్యా వేష్టన ।
సర్వదేవతీర్థస్నాన । తత్సేన కరీం శీఘ్ర ॥21॥

భావం: "'ఏ క్షేత్రమైతే సాక్షాత్తు పరమశివుని (శర్వుని) నివాస స్థానమో, ఏ క్షేత్రాన్ని పవిత్ర గంగానది చుట్టుముట్టి ప్రవహిస్తోందో... సమస్త దేవతలు, తీర్థాల పుణ్యఫలాన్ని ఇచ్చే ఆ కాశీ క్షేత్రానికి నువ్వు శీఘ్రంగా బయలుదేరు' అని అవధూత చెప్పారు."

22. న కోణిహీ యేథ అముక్త । మ్హణోనీ హేం అవిముక్తా ।
విరక్త కింవా విషయాసక్త । తేహీ ముక్త హోతీ జేథే ॥22॥

భావం: "'ఆ క్షేత్రంలో మరణించే ఏ జీవికైనా ముక్తి లభించకుండా ఉండదు, అందువల్లనే దానికి 'అవిముక్త క్షేత్రము' (అవిముక్త కాశి) అని పేరు వచ్చింది. సంసారంపై విరక్తి చెందినవారైనా, లేదా ప్రాంచిక సుఖాలపై ఆశ గల విషయాసక్తులైనా సరే, ఆ క్షేత్ర మహిమ వల్ల అక్కడ అందరికీ మోక్షం (ముక్తి) సిద్ధిస్తుంది'."

23. దుజేం భూమండళీం న అసేం । యేరు వదే మీ నేణతసేం ।
కాశీక్షేత్ర మిళేల్ కసేం । ప్రార్థితసేం మీ తుమ్హాంసీ ॥23॥

భావం: "'ఈ భూమండలంలో కాశీని మించిన పవిత్ర క్షేత్రం మరొకటి లేదు' అని అవధూత చెప్పగా, ఆ బాలుడు చేతులు జోడించి, 'స్వామీ! నాకు దారి తెలియదు, నేను అజ్ఞానిని. నాకు ఆ కాశీ క్షేత్రం ఎలా లభిస్తుంది? దయచేసి నన్ను మీరే నడిపించండి' అని ప్రార్థించాడు."

24. మ్హణే తాపసీ మీ దావీన । త్వద్యోగేం హో మజ దర్శన ।
అసేం మ్హణూనీ త్యా ఘేవూన । యే తత్క్షణ మనోగతీ ॥24॥

భావం: "అప్పుడు ఆ తపస్వి (అవధూత) ఇలా అన్నారు: 'సరే, నీ భక్తి వల్ల నాకు కూడా ఆ కాశీనాథుని దివ్య దర్శనం లభిస్తుంది, నేను నీకు కాశీని చూపిస్తాను.' అలా అని, అవధూత ఆ బాలుడిని పట్టుకుని తన దివ్యమైన మనోవేగంతో తక్షణమే కాశీ నగరానికి తీసుకువచ్చారు."

25. ఘేవూనీ అలా మనోగతి । కాశీయాత్రా భావభక్తీం ।
కరీం యథావిధి, నిగుతీ । పూర్ణ హోతీ మనోరథ ॥25॥

భావం: "మనోవేగంతో కాశీకి చేరుకున్న తర్వాత అవధూత ఆ బాలుడితో, 'నాయనా! నువ్వు ఇక్కడ పరిపూర్ణమైన భక్తిభావంతో, శాస్త్రోక్తంగా (యథావిధిగా) కాశీ యాత్రను పూర్తి చెయ్. దీని వల్ల నీ గురువు కోరిన అసాధ్యమైన కోరికలన్నీ నిశ్చయంగా నెరవేరుతాయి' అని చెప్పారు."

26. తో ఐకూని త్యాచేం వచన । మ్హణే నేణే యాత్రాచరణ ।
యేరు మ్హణే స్నాన కరున । మణికర్ణికేచేం యేఈ ॥26॥

భావం: "ఆ మాటలు విని బాలుడు, 'స్వామీ! నాకు కాశీ యాత్రా నియమాలు, విధులు ఏమీ తెలియవు' అనగా, అవధూత ఇలా ఉపదేశించారు: 'నువ్వు మొదట వెళ్లి పవిత్ర 'మణికర్ణికా ఘాట్' (మణికర్ణిక తీర్థం) లో నిష్టతో పుణ్యస్నానం ఆచరించి రా'."

27. తూం భేట విశ్వేశ్వరా । కరీం అంతర్గృహయాత్రా ।
మగదక్షిణమానసయాత్రా । స్నానార్చనశ్రాద్ధదానేం ॥27॥

భావం: "'స్నానం ముగించుకుని వెళ్లి సాక్షాత్తు కాశీ విశ్వనాథుని (విశ్వేశ్వరుని) దర్శించుకో. ఆపై కాశీ క్షేత్ర నిబంధనల ప్రకారం అంతర్గృహ యాత్రను, ఆ తర్వాత దక్షిణ మానస యాత్రను పూర్తి చెయ్. పవిత్ర గంగానదిలో స్నానాలు, దేవతార్చనలు మరియు పితృదేవతలకు శ్రాద్ధ కర్మలు, దానధర్మాలు ఆచరించు' అని అవధూత ఆ బాలునికి కాశీ యాత్రా విధానాన్ని ఉపదేశించారు" అని శ్రీ నృసింహ సరస్వతి స్వామి వారు సాయందేవునికి వివరించారు.

 

  

 

 

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్య శ్రీమద్వాసుదేవానందసరస్వతి విరచితే శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్రే ఏకచత్వారింశోఽధ్యాయః॥