శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 43

 

శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్ర అధ్యాయము - 43

 

ఈ ఓవ్యాలు (మరాఠీ పద్యాలు) శ్రీ నృసింహ సరస్వతి స్వామి వారు సాయందేవునికి (నామధారకుని పూర్వీకునికి) 'అనంత పద్మనాభ వ్రత' (అనంత వ్రతము) మహిమను, దాని విధివిధానాలను మరియు పూర్వం మహాభారతంలో శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజు చేత ఈ వ్రతాన్ని ఎలా ఆచరింపజేశాడో వివరించే కథను తెలియజేస్తాయి.

====

1. దే పురుషార్థ నరాంసీ । భాద్రశుక్లచతుర్దశీసీ
చౌదా గ్రంథీ రక్తసూత్రాసీ । బాంధీం కరాసీ పూజునీ ॥1॥

భావం: స్వామి వారు వ్రత విధానాన్ని చెబుతూ ఇలా అన్నారు: "మానవులకు (నరులకు) ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాలనే చతుర్విధ పురుషార్థాలను ప్రసాదించే ఈ వ్రతాన్ని భాద్రపద శుద్ధ చతుర్దశి నాడు ఆచరించాలి. చతుర్దశి (14) తిథికి గుర్తుగా పద్నాలుగు ముడులు (గ్రంథులు) కలిగిన ఎర్రటి పట్టు దారాన్ని పూజించి, కుడి చేతికి ధరించాలి."

2. సంతోష మానుని తో పుసే । వ్రత కోణీం హేం కేలేం కసేం ।
గురు మ్హణే ద్యూతీం ఘేతసే । పార్థరాజ్యదుర్యోధన ॥2॥

భావం: స్వామివారి మాటలకు సంతోషించిన సాయందేవుడు, "స్వామీ! పూర్వం ఈ వ్రతాన్ని ఎవరు ఆచరించారు? దీని కథ ఏమిటో వివరించండి" అని అడిగాడు. అందుకు గురుదేవుడు ఇలా చెప్పారు: "పూర్వం కౌరవ సభలో జరిగిన మాయా జూదం (ద్యూతము) లో దుర్యోధనుడు పాండవుల రాజ్యాన్ని కపటంతో లాక్కున్నాడు."

3. అభాస్త్వ పావుని పాండవ । వనీం శ్రమతాం యే మాధవ ।
త్యాలా ద్యాయా స్వవైభవ । సాంగే దేవ అనంతవ్రత ॥3॥

భావం: "రాజ్యాన్ని కోల్పోయి అడవుల పాలైన పాండవులు అరణ్యవాసంలో ఎన్నో కష్టాలు పడుతుండగా, వారిని పరామర్శించడానికి సాక్షాత్తు శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు (మాధవుడు) వచ్చాడు. పాండవులకు వారి పూర్వ వైభవాన్ని, రాజ్యాన్ని తిరిగి ప్రసాదించడం కోసమే శ్రీకృష్ణుడు వారికి ఈ 'అనంత వ్రతాన్ని' ఉపదేశించాడు."

4. త్వదన్యః కోనంతు ఇతి । పుసతాం మ్హణే మీచ శ్రీపతీ ।
ఐకేం, సుమంతుకన్యా హోతీ । సుశీలా తీ పూర్వస్త్రీజా ॥ 4॥

భావం: "అప్పుడు ధర్మరాజు శ్రీకృష్ణుడిని, 'కృష్ణా! అంతము లేని ఆ అనంతుడు ఎవరు?' అని అడిగాడు. అందుకు కృష్ణుడు, 'ఆ అనంతుడను సాక్షాత్తు నేనే (శ్రీపతిని)' అని పలికాడు. ఆపై శ్రీకృష్ణుడు దానికి సంబంధించిన ఒక ప్రాచీన గాథను ఇలా చెప్పాడు: 'పూర్వం సుమంతుడు అనే మహర్షికి 'సుశీల' అనే సద్గుణవతియైన కుమార్తె ఉండేది'."

5. తీహో పత్నీ కౌండిన్యాచీ । సాపత్న మాతా ద్వేషీ తిచీ ।
అన్యత్ర న్హే తిలా తోచీ । అనంతాచీ పూజా ఘేతీ ॥ 5॥

భావం: "'ఆ సుశీలను 'కౌండిన్య మహర్షి' కి ఇచ్చి వివాహం జరిపించారు. కానీ సుశీల సవతి తల్లి ఆమెను ఎంతో ద్వేషించేది. దాంతో కౌండిన్యుడు తన భార్యను వెంటబెట్టుకుని వేరే ప్రాంతానికి ప్రయాణమయ్యాడు. మార్గమధ్యంలో నదీ తీరాన కొందరు స్త్రీలు భక్తితో 'అనంత పద్మనాభ వ్రతాన్ని' పూజిస్తుండటం చూసి, సుశీల కూడా వారితో కలిసి ఆ వ్రతాన్ని ఆచరించి, అనంత సూత్రాన్ని చేతికి కట్టుకుంది'."

6. దేవరవి శ్రీ అనంతు । వశీకారభయేం అగ్నీంత ।
దోరా టాకీ మునీ కుపిత । దుఃఖాబ్ధీంత పడే తేవ్హాం ॥6॥

భావం: "'ఆ వ్రత ప్రభావం వల్ల కౌండిన్య మహర్షికి అపారమైన ఐశ్వర్యం, కీర్తి లభించాయి. ఒకరోజు కౌండిన్యుడు భార్య చేతికి ఉన్న ఆ ఎర్రటి దారాన్ని చూసి, అది తనను వశపరుచుకోవడానికి కట్టుకున్న తాయెత్తు అని పొరపడి, కోపంతో ఆ అనంత దారాన్ని తెంపి అగ్నిలో పడేశాడు. భగవంతుని దారాన్ని అవమానించినందువల్ల, కౌండిన్యుడు త్వరలోనే తన ఐశ్వర్యాన్నంతా కోల్పోయి ఘోరమైన దుఃఖ సముద్రంలో పడిపోయాడు'."

7. దేవ మాఝేవర రుసలా । మ్హణూన మునీ వనీం గేలా ।
నిర్వాణేం తో మూర్చ్ఛిత పడలా । త్యా భేటీలా శ్రీమదనంత ॥7॥

భావం: "'తన తప్పును తెలుసుకున్న కౌండిన్య మహర్షి, అనంత పద్మనాభ స్వామి తనపై కోపగించాడని గ్రహించాడు. ఆయన క్షమాపణ కోరడానికి అడవులకు వెళ్లి, అనంతుని దర్శనం కోసం తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు. ఆకలి దప్పులతో శరీరం క్షీణించి చివరకు అతడు అడవిలో మూర్ఛపోయాడు. అతని అనన్య ఆర్తికి కరిగి సాక్షాత్తు ఆ శ్రీమన్నారాయణుడు అతనికి దర్శనమిచ్చాడు'."

8. జీవా త్మేశా భిన్నత్వేంశీ । స్తుతీ కరితాం త్యా ఋషీసీ ।
వర దే సవైంశ్చర్య్యేంసీం । తత్పృష్టాంశా దేయీ మోక్ష ॥8॥

భావం: "'జీవాత్మ, పరమాత్మల అభేద తత్త్వాన్ని తెలుసుకున్న ఆ కౌండిన్య ఋషి భగవంతుని ఎంతో భక్తితో స్తుతించాడు. అనంతుడు ప్రసన్నుడై, అతనికి కోల్పోయిన సకల ఐశ్వర్యాలను తిరిగి ప్రసాదించడమే కాకుండా, అంతిమంగా అతనికి మరియు అతని వంశస్థులకు పరిపూర్ణమైన మోక్షాన్ని అనుగ్రహించాడు'."

9. త్యా అత్యుదార అనంతు । పునర్వస్వృక్ష కరిత ।
మ్హణోనీ కృష్ణ హేం వ్రత । కరవీత పార్థాకరవీం ॥9॥

భావం: "'అత్యంత దయామయుడు, ఉదార స్వభావుడైన ఆ అనంత పద్మనాభ స్వామి నశించిపోయిన వస్తువులను సైతం తిరిగి చిగురింపజేయగలడు. అందువల్లనే ఓ ధర్మరాజా! మీ కష్టాలు తొలగిపోవడానికి ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించమని నేను నీకు ఉపదేశిస్తున్నాను' అని శ్రీకృష్ణుడు (కృష్ణుడు) పాండవుల చేత ఆ వ్రతాన్ని చేయించాడు."

10. దాయాదాదికాం మారూన । సార్వభౌమ ధర్మ హోఊన ।
దేహాసహ స్వర్గీ జాణ। గేలా మ్హణూన కరీ తూం వ్రత ॥10॥

భావం: "శ్రీకృష్ణుని ఉపదేశం ప్రకారం ధర్మరాజు ఆ వ్రతాన్ని ఆచరించాడు. తదుపరి జరిగిన కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో శత్రువులను (దాయాదులను) సంహరించి, అఖండ భూమండలానికి సార్వభౌముడయ్యాడు. చివరకు అతడు తన పుణ్యప్రభావంతో సశరీరంగా  స్వర్గానికి వెళ్లాడు. కాబట్టి సాయందేవా! నువ్వు కూడా ఈ పవిత్ర వ్రతాన్ని ఆచరించు" అని స్వామి వారు చెప్పారు.

11. విప్ర హృష్టతర హోవూన । గురుక్త తేం హో వ్రత కరున ।
రాహే గురులా సేవూన। బంధ తోడూన ముక్త ఝాలా ॥11॥

భావం: ఆ బ్రాహ్మణుడు (సాయందేవుడు) అమితమైన ఆనందంతో గురుదేవుడు చెప్పినట్లే భక్తితో ఆ అనంత పద్మనాభ వ్రతాన్ని ఆచరించాడు. ఆపై అతడు నిరంతరం స్వామివారి సన్నిధిలోనే ఉంటూ సేవ చేసుకుంటూ, తన సమస్త ప్రాపంచిక బంధాలను తెంచుకుని జీవన్ముక్తుడయ్యాడు.

12. తూం అంతఃకరణీం జాణ । గురుప్రసాదే హో పూర్ణ ।
తుమచ్యా వంశీం మ్హణూన । తుఝేం మన రంగలేం హేం ॥12॥

భావం: సిద్ధ యోగి నామధారకుడిని దీవిస్తూ ఇలా అన్నాడు: "ఓ నామధారకా! నువ్వు నీ అంతరంగంలో తెలుసుకో, ఆ సద్గురు నృసింహ సరస్వతి స్వామి వారి పరిపూర్ణ అనుగ్రహం (గురుప్రసాదము) నీపై ఉంది. నువ్వు ఆ సాయందేవుని వంశంలో జన్మించిన పరమ భక్తుడవు కాబట్టే, నీ మనస్సు ఈ రోజు శ్రీగురు చరిత్రా శ్రవణంలో ఇంతలా లగ్నమైంది .

13. యాగ యోగాదికాంవీణ । తుమ్హాం జోడే హేంచి నిధాన ।
అసే ఘేతీ భక్తీ కరున । దేవా కరున అపులాసా ॥13॥

భావం: "పెద్ద పెద్ద యజ్ఞ యాగాలు, కఠినమైన యోగ సాధనలు ఏమీ చేయకపోయినా... కేవలం నిశ్చలమైన భక్తి ఒక్కటి ఉంటే చాలు, ఆ భగవంతుడు మనవాడవుతాడు (అపులాసా). సాయందేవుని వంశస్థులైన మీకు ఆ శ్రీగురు చరణాలనే పరమ నిధి ఎంతో సులభంగా లభించింది" అని సిద్ధుడు నామధారకునికి వివరించాడు.

 

  

 

 

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్య శ్రీమద్వాసుదేవానందసరస్వతి విరచితే శ్రీ సప్తశతీ గురుచరిత్రే త్రిచత్వారింశోఽధ్యాయః॥